گیاهان دارویی و معطر

نعنا

گیاهی است علفی ، پایا و دارای ساقه هائی بر دو نوع خزنده و زیرزمینی که از نوع اول آن در محل گره ها، دسته ای از ریشه های نابجا به درون زمین نفوذ کرده از سمت مقابل آن، یک شاخه قائم و برگ دار و کوچک خارج می شود که در خاتمه منجر به پیدایش پایه های جداگانه در فواصل مختلف ساقه خزنده، در محل پیدایش ریشه های نابجا می گردد. برگهای آن  متقابل ، بیضوی،نوک تیز، دندانه دار، کمی پوشیده از کرک به درازای 4 تا 7 سانتی متر و به عرض 2 تا 3 سانتی متر است ابعاد مذکور در شاخه های گلدار نیز همیشه کمتر از شاخه های عقیم می باشد. ساقه این گیاه چهار گوش و به رنگ قرمز مایل به بنفش یا مایل به ارغوانی است و در محل هر یک  از گره های آن، دو برگ متقابل دیده می شود. گلهای آن در ماههای مرداد وشهریور ظاهر می گردند.

رنگ گلی روشن یا کم و بیش ارغوانی مایل به بنفش دارند و به تعداد زیاد نیز در مجاورت یکدیگر به نحوی مجتمع می شوند که مجموعاً در قسمت انتهایی ساقه ها‏، به صورت سنبله هائی با شکل ظاهری بیضوی نوک تیز جلوه می کنند. این گیاه یک دورگه طبیعی از 2 گونه Mentha viridis و Mentha aquatica می باشد. این گیاه دارای فرمها و واریته های متعددی است که از جمله Menthe poivree noire که گلهای آن به رنگ قرمز قهوه ای است و فرم Menthe poivree blanche که گلهایش سفید رنگ است. تذکر : پونه یا پودنه که بطور وحشی در گیلان می روید نام علمی آن Mentha pulegium می باشد.

خواص دارویی

n     نعناع از نظر طب قدیم ایران نسبتا گرم و خشک است و از نظر خواص دارویی از پونه قوی‌تر است. از نعناع اسانس ، روغن و تنتور تهیه می‌کنند که مصارف طبی مختلفی دارد.

n     نعناع باد شکن است و گاز معده و روده را از بین می‌برد.

n     نعناع تقویت کننده معده و بدن است.

n     نعناع ضد تشنج و ضد سرفه است.

n     یک فنجان چای گرم نعناع سینه را آرام می‌کند.

n     نعناع مسکن ، آرام بخش و قاعده آور است.

n     استفاده از نعناع درد شکم را برطرف می‌کند.

n     نعناع درمان سرما خوردگی و آنفلوانزا می‌باشد.

n     نعناع ناراحتیهای عصبی را برطرف می‌کند.

n     برای تسکین درد دندان نعناع را در دهان گذاشته و بجوید.

n     آشامیدن چای نعناع و یا عصاره نعناع خونریزی سینه را قطع می‌کند.

n     کمپرس نعناع درد سینه و پهلو را از بین می‌برد.

n     نعناع کرمهای روده و معده را می‌کشد.

n     برای از بین بردن سکسکه و دل بهم خوردگی و استفراغ نعناع را با آب انار ترش بخورید.

n     نعناع ادرار را زیاد می‌کند.

n     برای رفع قولنح و دردهای روده معده و هضم نشدن غذا چای نعناع بنوشید.

n     برای از بین بردن گلو درد چای نعناع غرغره کنید.

n     نعناع معرق است بنابراین تب را پائین می‌آورد.

n     در هنگام سرماخوردگی بینی را با چای نعناع بشوئید.